علائم کبد چرب در کودکان چیست؟ بایدها و نبایدها

کبد چرب در کودکان

فهرست مطالب

کبد چرب که در اصطلاح پزشکی به آن استئاتوز کبدی (Steatosis hepatis) گفته می‌شود، وضعیتی است که در آن چربی در سلول‌های کبد انباشته می‌شود. کبد یکی از مهم‌ترین ارگان‌های بدن است که وظایف حیاتی بسیاری از جمله سم‌زدایی خون، تولید پروتئین و ذخیره انرژی را بر عهده دارد. تجمع چربی در کبد می‌تواند عملکرد آن را مختل کرده و منجر به مشکلات سلامتی جدی شود. دو نوع اصلی وجود دارد: بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD) – بیماری کبد چرب الکلی که استئاتوهپاتیت الکلی نیز نامیده می شود.

در گذشته، کبد چرب عمدتاً در بزرگسالان، به خصوص افراد چاق یا دارای سابقه مصرف الکل مشاهده می‌شد. با این حال، شیوع این بیماری در کودکان نیز به طور نگران‌کننده‌ای در حال افزایش است.

 

علت کبد چرب در نوزادان و کودکان

علل مختلفی می‌توانند منجر به کبد چرب در کودکان شوند، از جمله:

  • چاقی و اضافه وزن: چاقی شایع‌ترین عامل کبد چرب در کودکان است. تجمع چربی در بدن، به ویژه در ناحیه شکم، می‌تواند منجر به انباشت چربی در کبد شود.
  • سوء تغذیه: مصرف غذاهای ناسالم و پرچرب، نوشیدنی‌های شیرین و کمبود فیبر در رژیم غذایی می‌تواند خطر ابتلا به کبد چرب را در کودکان افزایش دهد.
  • دیابت نوع 2: دیابت نوع 2، که در آن بدن به طور موثر از انسولین استفاده نمی‌کند، می‌تواند منجر به تجمع چربی در کبد شود.
  • بیماری‌های ژنتیکی: برخی از بیماری‌های ژنتیکی مانند بیماری ویلسون (Wilson’s disease) و هموکروماتوز (hemochromatosis) می‌توانند باعث تجمع چربی در کبد شوند.
  • مصرف برخی داروها: مصرف برخی از داروها مانند کورتیکواستروئیدها و داروهای ضد تشنج می‌تواند خطر ابتلا به کبد چرب را در کودکان افزایش دهد.
  • فشار خون بالا.
  • سطوح غیر طبیعی چربی در خون، که ممکن است شامل:سطوح بالای تری گلیسیرید،سطوح غیر طبیعی کلسترول – معمولاً کلسترول تام بالا، کلسترول LDL بالا یا کلسترول HDL پایین.
  • سندرم متابولیک، یا یک یا چند ویژگی از سندرم متابولیک. سندرم متابولیک گروهی از صفات و شرایط پزشکی است که با اضافه وزن و چاقی مرتبط است.

 

درخواست نوشتن آزمایش آنلاین دهید!
آزمایش میخوای بدی و نیاز به نسخه اینترنتی آزمایش داری؟ درخواست نوشتن نسخه آزمایش آنلاین ازپزشک داری؟
قبل از درخواست ویزیت، از طریق اپلیکیشن ازپزشک با قیمت خیلی مناسب درخواست آزمایش آنلاین بده و بعد از انجام آزمایش با جواب آزمایشت ازپزشک ویزیت بگیر!

 

تشخیص کبد چرب در نوزادان و کودکان

تشخیص کبد چرب در کودکان اغلب دشوار است زیرا علائم این بیماری ممکن است خفیف یا اصلاً وجود نداشته باشد. با این حال، برخی از علائم شایع کبد چرب در کودکان عبارتند از:

  • خستگی
  • درد شکم
  • حالت تهوع و استفراغ
  • از دست دادن اشتها
  • کاهش وزن
  • زرد شدن پوست و چشم (یرقان)
  • بزرگ شدن کبد (هپاتومگالی)

تشخیص کبد چرب معمولاً با استفاده از آزمایش خون و سونوگرافی کبد انجام می‌شود. در برخی موارد، ممکن است آزمایش‌های دیگری مانند بیوپسی کبد نیز لازم باشد.

 

علائم کبد چرب در کودکان

همانطور که بالاتر توضیح داده شد خستگی، دردشکم، حالت تهوع، زردی و.. میتواند از علائم کبد چرب در کودکان باشد.

 

کبد چرب در کودکان
کبد چرب در کودکان

 

علائم بالا بودن انزیم کبد در کودکان

هنگامی که کبد آسیب می‌بیند، آنزیم‌هایی را که به طور معمول در داخل سلول‌های کبد قرار دارند، به جریان خون آزاد می‌کند. افزایش سطح این آنزیم‌ها در آزمایش خون می‌تواند نشان‌دهنده آسیب کبدی، از جمله کبد چرب باشد.

برخی از آنزیم‌های کبدی که معمولاً در افراد مبتلا به کبد چرب بالا می‌روند عبارتند از:

  • آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)
  • آلانین آمینوترانسفراز (ALT)
  • فسفاتاز قلیایی (ALP)(البته توجه داشته باشید این آنزیم از استخوان نیز ترشح میشود و به علت رشد استخوان ها در کودکان مقادیر بالای آن میتواند نرمال باشد)
  • گاما-گلوتامیل ترانسپپتیداز (GGT)

 

پاکسازی کبد در کودکان

هیچ راه حل سریع و قطعی برای پاکسازی کبد در کودکان وجود ندارد. با این حال، برخی از اقدامات می‌توانند به بهبود سلامت کبد و کاهش خطر ابتلا به کبد چرب کمک کنند، از جمله:

  • رژیم غذایی سالم: مصرف غذاهای سالم و مغذی مانند میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئین‌های کم‌چرب برای سلامت کبد ضروری است.
  • کاهش وزن: اگر کودک شما اضافه وزن یا چاق است، کاهش وزن حتی به مقدار کم می‌تواند به بهبود سلامت کبد او کمک کند.
  • فعالیت بدنی: ورزش منظم به کاهش وزن، بهبود حساسیت به انسولین و کاهش خطر ابتلا به کبد چرب کمک می‌کند.
  • مصرف دارو: در برخی موارد، ممکن است پزشک داروهایی برای درمان کبد چرب تجویز کند.

 

پیشنهاد مقاله: بررسی علائم گاستروانتریت، عفونت روده در کودکان و راه درمان آن

غذاهای مفید برای کبد چرب کودکان

رژیم غذایی سالم نقش کلیدی در درمان و پیشگیری از کبد چرب در کودکان دارد. مصرف غذاهای سرشار از آنتی‌اکسیدان، فیبر و چربی‌های سالم می‌تواند به بهبود سلامت کبد و کاهش التهاب کمک کند.

برخی از غذاهای مفید برای کبد چرب کودکان عبارتند از:

  • میوه‌ها: سیب، گریپ فروت، انگور، بلوبری، توت فرنگی
  • سبزیجات: کلم بروکلی، اسفناج، کلم پیچ، هویج، چغندر
  • غلات کامل: جو دوسر، برنج قهوه‌ای، نان سبوس‌دار
  • حبوبات: عدس، لوبیا، نخود
  • آجیل و دانه‌ها: گردو، بادام، تخمه آفتابگردان، دانه کتان
  • ماهی‌های چرب: سالمون، ساردین، ماهی تن
  • روغن‌های سالم: روغن زیتون، روغن آووکادو

علاوه بر مصرف این غذاها، محدود کردن مصرف غذاهای ناسالم مانند غذاهای چرب، پرچرب، سرخ شده، شیرین و فرآوری شده نیز برای سلامت کبد کودکان ضروری است. به یاد داشته باشید که رژیم غذایی مناسب برای هر کودک با توجه به سن، جنس، شرایط سلامتی و نیازهای او متفاوت است. برای دریافت یک برنامه غذایی متناسب با نیاز فرزند خود، می‌توانید با یک متخصص تغذیه مشورت کنید.

 

یکی از جذابیت‌های اپلیکیشن از پزشک این است که بیمار امکان دریافت مشاوره با متخصص گوارش را داشته، و با استفاده از این خدمات می‌توانند بدون اتلاف وقت، با صرف هزینه کم‌تر، و بدون نیاز به تحمل شلوغی مطب به صورت کاملا آنلاین ازپزشک مورد نظر خود به راحتی ویزیت آنلاین دریافت کنید. برای استفاده از این خدمات ارزشمند کافی است اپ ازپزشک را نصب کرده تا از تمامی خدمات مخصوص بیماران بهره‌مند شوید.

 

بایدها و نبایدهای کبد چرب در کودکان

بایدها:

  • مصرف غذاهای سالم و مغذی: همانطور که قبلاً ذکر شد، مصرف غذاهای سالم و مغذی برای سلامت کبد ضروری است.
  • کاهش وزن: اگر کودک شما اضافه وزن یا چاق است، کاهش وزن حتی به مقدار کم می‌تواند به بهبود سلامت کبد او کمک کند. برای کاهش وزن، لازم است کالری دریافتی کودک را کاهش داده و فعالیت بدنی او را افزایش دهید.
  • فعالیت بدنی: ورزش منظم به کاهش وزن، بهبود حساسیت به انسولین و کاهش خطر ابتلا به کبد چرب کمک می‌کند. کودکان باید حداقل 60 دقیقه در روز فعالیت بدنی داشته باشند.
  • مصرف دارو: در برخی موارد، ممکن است پزشک داروهایی برای درمان کبد چرب تجویز کند. این داروها باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شوند.

نبایدها:

  • مصرف غذاهای ناسالم: از مصرف غذاهای چرب، پرچرب، سرخ شده، شیرین و فرآوری شده خودداری کنید. این غذاها می‌توانند چربی خون را افزایش داده و خطر ابتلا به کبد چرب را تشدید کنند.
  • مصرف نوشیدنی‌های شیرین: نوشیدنی‌های شیرین مانند نوشابه، آبمیوه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا سرشار از قند هستند و می‌توانند به کبد آسیب برسانند.
  • مصرف الکل: مصرف الکل حتی به مقدار کم برای کودکان بسیار مضر است و می‌تواند منجر به آسیب کبدی شود.
  • مصرف داروهای بدون نسخه: از مصرف داروهای بدون نسخه بدون تجویز پزشک خودداری کنید. برخی از داروها می‌توانند به کبد آسیب برسانند.

 

درمان عفونت کبد در کودکان

عفونت کبد، که به آن هپاتیت (Hepatitis) گفته می‌شود، می‌تواند ناشی از ویروس، باکتری یا انگل باشد. هپاتیت می‌تواند باعث التهاب و آسیب کبد شود. درمان عفونت کبد در کودکان به نوع عفونت بستگی دارد. در برخی موارد، عفونت کبد به خودی خود درمان می‌شود. با این حال، در موارد دیگر، ممکن است برای درمان عفونت به دارو یا سایر درمان‌ها نیاز باشد.

 

بیماری کبد چرب در کودکان
بیماری کبد چرب در کودکان

 

درمان کبد چرب در نوزادان

درمان کبد چرب در نوزادان به علت بیماری بستگی دارد. در برخی موارد، ممکن است هیچ درمانی لازم نباشد. با این حال، در موارد دیگر، ممکن است برای درمان کبد چرب به دارو یا سایر درمان‌ها نیاز باشد.

 

دارو برای درمان بیماری کبد چرب در کودکان

هیچ داروی اختصاصی برای درمان کبد چرب در کودکان وجود ندارد. با این حال، در برخی موارد، ممکن است پزشک داروهایی برای کمک به بهبود سلامت کبد و کاهش خطر پیشرفت بیماری تجویز کند. برخی از داروهایی که ممکن است برای درمان کبد چرب در کودکان استفاده شوند عبارتند از:

  • مت‌فرمین: مت‌فرمین دارویی است که برای درمان دیابت نوع 2 استفاده می‌شود. این دارو همچنین می‌تواند به بهبود حساسیت به انسولین و کاهش سطح چربی کبد کمک کند.
  • اورسودئوکسی‌کولیک اسید (UDCA): UDCA یک اسید صفراوی است که می‌تواند به بهبود جریان صفرا و کاهش التهاب کبد کمک کند.
  • ویتامین E: ویتامین E یک آنتی‌اکسیدان است که می‌تواند به محافظت از کبد در برابر آسیب کمک کند.

 

اقدامات پیشگیرانه برای کبد چرب در کودکان

بهترین راه برای پیشگیری از کبد چرب در کودکان، ترویج یک سبک زندگی سالم است که شامل موارد زیر می‌شود:

  • رژیم غذایی سالم: به کودک خود کمک کنید تا غذاهای سالم و مغذی مانند میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئین‌های کم‌چرب را در رژیم غذایی خود بگنجاند.
  • کاهش وزن: اگر کودک شما اضافه وزن یا چاق است، به او کمک کنید تا با رژیم غذایی سالم و ورزش منظم وزن خود را کم کند.
  • فعالیت بدنی: کودکان باید حداقل 60 دقیقه در روز فعالیت بدنی داشته باشند.
  • محدود کردن مصرف الکل: به کودکان بیاموزید که از مصرف الکل خودداری کنند.
  • محدود کردن مصرف دخانیات: به کودکان بیاموزید که از استعمال دخانیات خودداری کنند.

با اتخاذ این اقدامات پیشگیرانه ساده، می‌توانید به فرزند خود کمک کنید تا از ابتلا به کبد چرب و سایر مشکلات سلامتی در آینده جلوگیری کند.

 

پیشنهاد ویژه: همه چیز در مورد سندرم نفروتیک در کودکان

نتیجه‌گیری

کبد چرب در کودکان یک بیماری جدی است که در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به عوارض خطرناکی مانند سیروز کبد و نارسایی کبد شود. با این حال، با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، می‌توان کبد چرب را در اکثر کودکان کنترل کرد و از بروز عوارض آن جلوگیری کرد. اگر نگران سلامت کبد فرزند خود هستید، حتماً با پزشک مشورت کنید. همانطور که قبلاً ذکر شد، افزایش سطح آنزیم‌های کبدی در آزمایش خون می‌تواند نشان‌دهنده آسیب کبدی، از جمله کبد چرب باشد.

میزان طبیعی این آنزیم‌ها در کودکان متفاوت است و به سن، جنس و سایر عوامل بستگی دارد. با این حال، به طور کلی، افزایش قابل توجه در سطح هر یک از این آنزیم‌ها می‌تواند نگران‌کننده باشد. در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، باید به پزشک مراجعه کنید:

  • افزایش مداوم سطح آنزیم‌های کبدی در آزمایش خون
  • علائم دیگری از آسیب کبدی، مانند خستگی، درد شکم، حالت تهوع و استفراغ، از دست دادن اشتها، کاهش وزن، زرد شدن پوست و چشم (یرقان)
  • سابقه خانوادگی بیماری کبدی
  • ابتلا به بیماری‌های دیگری که می‌توانند به کبد آسیب برسانند، مانند دیابت، بیماری سلیاک یا فیبروز سیستیک.

 

سوالات متداول

آیا کبد چرب در کودکان قابل درمان است؟

بله، کبد چرب در کودکان در اکثر موارد با ایجاد تغییرات در سبک زندگی مانند رژیم غذایی و ورزش قابل درمان است. در برخی موارد، ممکن است برای کمک به بهبود سلامت کبد و کاهش خطر پیشرفت بیماری، داروهایی نیز تجویز شود.

چه عوارضی می‌تواند کبد چرب در کودکان داشته باشد؟

اگر کبد چرب درمان نشود، می‌تواند منجر به عوارض جدی مانند سیروز کبد، نارسایی کبد و حتی سرطان کبد شود.

چگونه می‌توانم از ابتلای فرزندم به کبد چرب پیشگیری کنم؟

بهترین راه برای پیشگیری از کبد چرب در کودکان، ترویج یک سبک زندگی سالم است که شامل رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و محدود کردن مصرف الکل و دخانیات می‌شود.

منابع علمی این مطلب

  1. https://www.healthline.com/health/fatty-liver-in-children
  2. https://www.webmd.com/hepatitis/fatty-liver-disease
  3. https://gi.md/test-colonoscopy/fatty-liver-disease-and-children
  4. https://medlineplus.gov/fattyliverdisease.html
  5. https://www.niddk.nih.gov/health-information/liver-disease/nafld-nash-children/symptoms-causes#:~:text=overweight%20or%20obesity.,high%20blood%20pressure.&text=high%20levels%20of%20triglycerides.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت، استفاده از سرویس Turnstile CloudFlare مورد نیاز است که مشمول سیاست حفظ حریم خصوصی CloudFlare و شرایط استفاده است.

برای دیدن نوشته هایی که به دنبال آن هستید تایپ کنید