کبد یکی از اندامهای حیاتی بدن است که وظایف متعددی از جمله سمزدایی خون، تولید پروتئینها و ذخیرهسازی ویتامینها را بر عهده دارد. الکل یکی از شایعترین سمومی است که میتواند به کبد آسیب برساند. مصرف بیش از حد الکل میتواند منجر به طیف وسیعی از مشکلات کبدی، از جمله کبد چرب، هپاتیت الکلی و سیروز کبدی شود. در این مقاله سعی شده به بررسی علمی نقش الکل در سلامت کبد و عوارضی که بر روی این ارگان حیاتی بدن میگذارد بپردازیم. همچنین به برخی از سوالات متداول در مورد الکل و کبد پاسخ خواهیم داد.
عوارض مصرف بیش از حد الکل بر کبد
مصرف بیش از حد الکل میتواند منجر به طیف وسیعی از مشکلات کبدی شود، از جمله:
- کبد چرب: کبد چرب زمانی رخ میدهد که چربی در کبد تجمع یابد. این بیماری شایعترین عارضه مصرف الکل است و میتواند برگشتپذیر باشد.
- هپاتیت الکلی: هپاتیت الکلی نوعی التهاب کبد است که ناشی از مصرف بیش از حد الکل است. این بیماری میتواند حاد یا مزمن باشد. هپاتیت الکلی حاد میتواند کشنده باشد.
- سیروز کبدی: سیروز کبدی مرحله نهایی بیماری کبدی است که در آن کبد به شدت آسیب دیده و جای زخم ایجاد میشود. سیروز کبدی برگشتپذیر نیست و میتواند منجر به نارسایی کبد و مرگ شود.
علائم کبد چرب الکلی چیست؟
علائم کبد چرب الکلی در مراحل اولیه اغلب وجود ندارد. با پیشرفت بیماری، علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- خستگی
- درد در قسمت فوقانی راست شکم
- حالت تهوع و استفراغ
- از دست دادن اشتها
- کاهش وزن
- تغذیه نامناسب
- زردی پوست و چشمها (یرقان)
- تورم شکم و پاها
درخواست نوشتن آزمایش آنلاین دهید!
آزمایش میخوای بدی و نیاز به نسخه اینترنتی آزمایش داری؟ درخواست نوشتن نسخه آزمایش آنلاین ازپزشک داری؟
قبل از درخواست ویزیت، از طریق اپلیکیشن ازپزشک با قیمت خیلی مناسب درخواست نوشتن آزمایش آنلاین بده و بعد از انجام آزمایش با جواب آزمایشت ازپزشک ویزیت بگیر!
درمان کبد چرب الکلی
بهترین درمان برای کبد چرب الکلی، پرهیز از مصرف الکل است.اگر سیروز مرتبط با الکل یا هپاتیت الکلی دارید و نوشیدن الکل را متوقف نکنید، هیچ درمان پزشکی یا جراحی نمی تواند از نارسایی کبد جلوگیری کند.سایر اقدامات درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- کاهش وزن
- رژیم غذایی سالم: پرهیز از غذاهای شور و اضافه نکردن نمک به غذاهایی که می خورید می تواند خطر ایجاد تورم در پاها، پاها و شکم شما را که به دلیل تجمع مایعات ایجاد می شود کاهش دهد. نکاتی را برای رژیم غذایی کم نمک دریافت کنید. آسیب به کبد همچنین می تواند به این معنی باشد که قادر به ذخیره گلیکوژن نیست، کربوهیدراتی که انرژی کوتاه مدت را فراهم می کند. هنگامی که این اتفاق می افتد، بدن از بافت ماهیچه ای خود برای تامین انرژی بین وعده های غذایی استفاده می کند که منجر به تحلیل رفتن و ضعف عضلانی می شود. این بدان معناست که ممکن است در رژیم غذایی خود به انرژی و پروتئین اضافی نیاز داشته باشید. میان وعده های سالم بین وعده های غذایی می تواند کالری و پروتئین شما را افزایش دهد. همچنین ممکن است خوردن 3 یا 4 وعده غذایی کوچک در روز به جای 1 یا 2 وعده غذایی بزرگ مفید باشد.
- ورزش منظم
- داروها برای کاهش کلسترول و تری گلیسیرید
- در موارد شدید و خط آخر که بافت کبد از بین رفته باشد پیوند کبد
آیا مشروب برای کبد چرب مضر است؟
بله، مصرف مشروب برای کبد چرب مضر است. الکل میتواند به کبد آسیب برساند و بیماری کبد چرب را بدتر کند. حتی مقادیر کم الکل نیز میتوانند برای افراد مبتلا به کبد چرب مضر باشند.
آیا آبجو برای کبد چرب مفید است؟
خیر، آبجو برای کبد چرب مفید نیست. آبجو حاوی الکل است و الکل میتواند به کبد آسیب برساند. افراد مبتلا به کبد چرب باید از مصرف آبجو و سایر نوشیدنیهای الکلی خودداری کنند.
پیشنهاد مقاله: نوشیدنی های الکلی که باعث کوری چشم می شود
تاثیر الکل بر کبد
الکل زمانی که توسط بدن متابولیزه میشود، به سمومی تبدیل میشود که میتواند به کبد آسیب برساند. البته مقادیر کم آن به صورت یک واحد برای زنان و دوواحد برای آقایان در روز غالبا تاثیری بر برروی کبد ندارد.در اثر مصرف بیش از حد الکل این سموم میتوانند سلولهای کبدی را از بین ببرند و باعث التهاب و جای زخم شوند. با گذشت زمان، آسیب کبدی ناشی از الکل میتواند منجر به نارسایی کبد و مرگ شود.
پیشگیری از بیماری کبدی مرتبط با الکل
بهترین راه برای پیشگیری از بیماری کبدی مرتبط با الکل، پرهیز از مصرف الکل یا محدود کردن مصرف آن است. اگر الکل مینوشید، مهم است که در حد اعتدال بنوشید. برای زنان، حداکثر یک نوشیدنی در روز و برای مردان، حداکثر دو نوشیدنی در روز توصیه میشود.
یکی از جذابیتهای اپلیکیشن از پزشک این است که بیمار امکان دریافت مشاوره با متخصص گوارش و کبد و مشاوره پزشکی آنلاین را داشته، و با استفاده از این خدمات میتوانند بدون اتلاف وقت، با صرف هزینه کمتر، و بدون نیاز به تحمل شلوغی مطب به صورت کاملا آنلاین ازپزشک مورد نظر خود به راحتی مشاوره آنلاین دریافت نمائید. برای استفاده از این خدمات ارزشمند کافی است اپ ازپزشک را نصب کرده تا از تمامی خدمات مخصوص بیماران بهرهمند شوید.
قهوه و کبد چرب الکلی
هنگامی که بدن شما کافئین را هضم می کند، ماده شیمیایی به نام پاراکسانتین تولید می کند که رشد بافت اسکار درگیر در فیبروز را کند می کند. این ممکن است به مبارزه با سرطان کبد، سیروز مرتبط با الکل، بیماری کبد چرب غیر مرتبط با الکل و هپاتیت C کمک کند. دو ماده شیمیایی موجود در قهوه، کاهوول و کافستول، ممکن است به مبارزه با سرطان کمک کند. پزشکان مطمئن نیستند که این اثر چقدر قوی است، اما برخی فکر میکنند که مقادیر متوسط قهوه شیرین نشده میتواند در کنار درمانهای اصلی رایجترین نوع سرطان کبد، یعنی کارسینوم سلولهای کبدی، مؤثر باشد.
سایر عوامل خطر ابتلا به بیماری کبدی مرتبط با الکل
علاوه بر مصرف الکل، عوامل دیگری نیز وجود دارند که میتوانند خطر ابتلا به بیماری کبدی مرتبط با الکل را افزایش دهند، از جمله:
- چاقی
- دیابت
- سابقه خانوادگی بیماری کبدی
- عفونت با ویروس هپاتیت B یا C
- داشتن یک بیماری کبدی از قبل
- زن بودن
- ژنتیک
تشخیص بیماری کبدی مرتبط با الکل
پزشک میتواند با معاینه فیزیکی، آزمایش خون و تصویربرداری مانند سونوگرافی یا CT اسکن، بیماری کبدی مرتبط با الکل را تشخیص دهد.در آزمایشات ممکن است اختلال در آنریم های کبدی مانند AST و ALT به وجود آید. همچنین اگر مقدار AST بیش از ۳ برابر مقدار ALT باشد این موضوع میتواند به نفع هپاتیت حاد الکلی باشد.
درمان بیماری کبدی مرتبط با الکل
درمان بیماری کبدی مرتبط با الکل بستگی به شدت بیماری دارد.
- کبد چرب: در صورت تشخیص کبد چرب ناشی از الکل، مهمترین اقدام درمانی قطع مصرف الکل است. با ترک الکل، کبد میتواند خود را ترمیم کند و چربی اضافی را از بین ببرد. در کنار پرهیز از الکل، پزشک ممکن است رژیم غذایی کمچرب و پر فیبر و همچنین ورزش منظم را توصیه کند. در برخی موارد، داروهایی برای کاهش کلسترول و تری گلیسیرید نیز تجویز میشود.
- هپاتیت الکلی: درمان هپاتیت الکلی نیز در درجه اول بر قطع مصرف الکل و حمایت از کبد برای ترمیم خود متمرکز است. در صورت لزوم، پزشک ممکن است داروهایی برای سرکوب سیستم ایمنی و کاهش التهاب کبد تجویز کند. در موارد شدید هپاتیت الکلی، ممکن است نیاز به بستری در بیمارستان باشد.
- سیروز کبدی: متأسفانه، سیروز کبدی برگشتپذیر نیست. هدف از درمان سیروز ناشی از الکل، کنترل علائم بیماری، جلوگیری از عوارض و بهبود کیفیت زندگی بیمار است. درمانهای تجویز شده توسط پزشک ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- داروهای ادرارآور برای کاهش تجمع مایعات در بدن
- داروهای پایینآورنده فشار خون
- داروهای ضد ویروس برای درمان عفونتهای ویروسی کبد (مانند هپاتیت B یا C) در صورت وجود
- پیوند کبد در موارد بسیار پیشرفته و نارسایی شدید کبد
قرص برای کبد چرب الکلی
در حال حاضر، هیچ داروی خاصی برای درمان کبد چرب الکلی تأیید نشده است. با این حال، همانطور که اشاره شد، داروهایی برای کنترل عوامل زمینهای مانند کلسترول بالا یا تری گلیسیرید بالا ممکن است تجویز شوند.
پیشنهاد ویژه: تاثیر نوشیدنی های الکلی بر عملکرد مغز
بهترین دارو برای کبد چرب الکلی
استفاده از دارو برای درمان مستقیم کبد چرب الکلی بحث برانگیز است. بسیاری از کارشناسان استدلال کرده اند که شواهد محدودی برای اثربخشی آن وجود دارد.برای افراد مبتلا به هپاتیت شدید الکلی، درمان در بیمارستان ممکن است ضروری باشد.درمان اختصاصی با کورتیکواستروئیدها ممکن است برای کاهش التهاب کبد در برخی از افراد مبتلا به این بیماری استفاده شود.حمایت تغذیه ای نیز بخش مهمی از درمان در این موارد است.
نتیجهگیری
کبد نقش حیاتی در سلامت کلی بدن دارد. مصرف بیش از حد الکل میتواند به کبد آسیب برساند و منجر به طیف وسیعی از مشکلات کبدی شود. بهترین راه برای محافظت از کبد، پرهیز از مصرف الکل یا مصرف آن در حد اعتدال است. در صورت تشخیص هر گونه بیماری کبدی مرتبط با الکل، تشخیص زودهنگام و پیروی از درمانهای تجویز شده توسط پزشک برای حفظ سلامت کبد و بهبود کیفیت زندگی بسیار مهم است. اگر در مورد مصرف الکل ونقش الکل در سلامت کبد خود نگرانی دارید، با پزشک خود صحبت کنید. پزشک میتواند شما را در مورد عادات مصرف الکل خود راهنمایی کند و در صورت لزوم، آزمایشهای لازم برای بررسی سلامت کبد را تجویز کند.
مهران اسماعیلی سود رجایی
گوارش و کبد
نادیه بنی اسدی
گوارش و کبد
سمیه متین
گوارش و کبد
مهدی مدرس
گوارش و کبد
ژیلا حضرتی
گوارش و کبد
مجید طالبی انارکی
گوارش و کبد
علیرضا رحیمی
گوارش و کبد
غلامرضا رضامند
گوارش و کبد
هدی حمید
گوارش و کبد
سوالات متداول
آیا مصرف الکل برای کبد مضر است؟
بله، مصرف بیش از حد الکل میتواند به کبد آسیب برساند و منجر به طیف وسیعی از مشکلات کبدی، از جمله کبد چرب، هپاتیت الکلی و سیروز کبدی شود.
چه مقدار الکل برای کبد مضر است؟
برای زنان، حداکثر یک نوشیدنی در روز و برای مردان، حداکثر دو نوشیدنی در روز به عنوان مصرف متوسط در نظر گرفته میشود. با این حال، حتی مقادیر کم الکل نیز میتوانند برای افراد مبتلا به بیماری کبدی مضر باشند.
راههای پیشگیری از بیماری کبدی مرتبط با الکل چیست؟
بهترین راه برای پیشگیری از بیماری کبدی مرتبط با الکل، پرهیز از مصرف الکل یا محدود کردن آن است. سایر اقدامات پیشگیرانه شامل حفظ وزن سالم، رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و انجام آزمایشهای منظم برای هپاتیت B و C است.