در تاریخ 25 مرداد 1402 – توسط دکتر غزل روستایی بازنگری و بروزرسانی شد.
مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری بالقوه ناتوان کننده مغز و نخاع (سیستم عصبی مرکزی) است. در بیماری ام اس، سیستم ایمنی به غلاف محافظ (میلین) که رشته های عصبی را می پوشاند حمله می کند و باعث ایجاد مشکلات ارتباطی بین مغز و بقیه بدن شما می شود. در نهایت، این بیماری می تواند باعث آسیب دائمی یا زوال اعصاب شود.
علائم و نشانه های ام اس بسیار متفاوت است و به میزان آسیب عصبی و اینکه کدام اعصاب تحت تأثیر قرار می گیرند بستگی دارد. برخی از افراد مبتلا به ام اس شدید ممکن است توانایی راه رفتن مستقل را از دست بدهند، در حالی که برخی دیگر ممکن است دوره های طولانی بهبودی را بدون هیچ علامت جدیدی تجربه کنند.
هیچ درمان قطعی برای نابودی کامل بیماری ام اس وجود ندارد. با این حال، درمانها میتوانند به تسریع بهبودی پس از حملات، اصلاح دوره بیماری و مدیریت علائم کمک کنند.
پیشنهاد ویژه: مطالعه مقاله بیماری ام اس | چه عوامل و دلایلی باعث بیماری ام اس میشود
علائم ام اس :
این علائم و نشانههای مولتیپل اسکلروزیس ممکن است از فردی به فرد دیگر و در طول دوره بیماری بسته به محل رشتههای عصبی آسیبدیده بسیار متفاوت باشد. علائم اغلب بر حرکت تأثیر می گذارد، مانند:
- بی حسی یا ضعف در یک یا چند اندام که معمولاً در یک طرف بدن شما در یک زمان رخ می دهد، یا پاها و تنه شما
- احساس شوک الکتریکی که با حرکات خاص گردن، به ویژه خم شدن گردن به جلو (نشانه Lhermitte) رخ می دهد.
- لرزش، عدم هماهنگی یا راه رفتن ناپایدار
مشکلات بینایی نیز رایج هستند، از جمله:
- از دست دادن جزئی یا کامل بینایی، معمولاً در یک چشم در یک زمان، اغلب با درد در حین حرکت چشم
- دوبینی طولانی مدت
- تاری دید
علائم مولتیپل اسکلروزیس ممکن است شامل موارد زیر نیز باشد:
- لکنت زبان
- خستگی
- سرگیجه
- سوزن سوزن شدن یا درد در قسمت هایی از بدن شما
- مشکلات در عملکرد جنسی، روده و مثانه
چه زمانی باید به پزشک یا دکتر آنلاین مغز و اعصاب مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم بالا به دلایل نامعلوم به پزشک مراجعه کنید یا با دکتر آنلاین مغز و اعصاب تماس بگیرید
شهرام شهسوارانی
بیماری های مغز و اعصاب
ریحانه سلیمانی
بیماری های مغز و اعصاب
شکیبا احمدی
بیماری های مغز و اعصاب
درمان ام اس
هیچ درمان قطعی برای از بین بردن کامل مولتیپل اسکلروزیس وجود ندارد. درمان معمولاً بر تسریع بهبودی پس از حملات، کند کردن پیشرفت بیماری و مدیریت علائم ام اس متمرکز است. برخی از افراد چنان علائم خفیفی دارند که نیازی به درمان ندارند.مشاوره با دکتر آنلاین مغز و اعصاب می تواند شما را در انتخاب بهترین روش درمان کمک کند
درمان حملات ام اس
کورتیکواستروئیدها مانند پردنیزون خوراکی و متیل پردنیزولون وریدی برای کاهش التهاب عصبی تجویز می شوند. عوارض جانبی ممکن است شامل بی خوابی، افزایش فشار خون، افزایش سطح گلوکز خون، نوسانات خلقی و احتباس مایعات باشد.
تبادل پلاسما (پلاسمافرزیس): قسمت مایع بخشی از خون شما (پلاسما) برداشته شده و از سلول های خونی شما جدا می شود. سپس سلول های خونی با یک محلول پروتئینی (آلبومین) مخلوط می شوند و به بدن شما بازگردانده می شوند. اگر علائم شما جدید، شدید و به استروئیدها پاسخ نداده باشد، ممکن است از تعویض پلاسما استفاده شود.
درمان هایی برای ممانعت از پیشرفت
برای ام اس پیشرونده اولیه، ocrelizumab (Ocrevus) تنها درمان اصلاح کننده بیماری (DMT) مورد تایید FDA است. احتمال پیشرفت افرادی که این درمان را دریافت می کنند نسبت به کسانی که درمان نشده اند کمی کمتر است.
بیشتر پاسخ ایمنی مرتبط با ام اس در مراحل اولیه بیماری رخ می دهد. درمان تهاجمی با این داروها در اسرع وقت می تواند میزان عود را کاهش دهد، شکل گیری ضایعات جدید را کاهش دهد و به طور بالقوه خطر آتروفی مغز و تجمع ناتوانی را کاهش دهد.
بسیاری از درمانهای اصلاحکننده بیماری که برای درمان اماس استفاده میشوند، خطرات قابلتوجهی دارند. انتخاب درمان مناسب برای شما بستگی به بررسی دقیق عوامل زیادی دارد، از جمله طول مدت و شدت بیماری، اثربخشی درمانهای قبلی اماس، سایر مسائل بهداشتی، هزینه و وضعیت فرزندآوری.
گزینه های درمانی برای ام اس عود کننده و فروکش کننده شامل داروهای تزریقی و خوراکی است. پزشک یا دکتر آنلاین مغز و اعصاب شما احتمالا ترکیبی از هر دو را انتخاب کند.
یکی از خدمات فوقالعاده سامانه از پزشک که باعث محبوبیت آن در بین بیماران و پزشکان عزیز شده است امکان دریافت ویزیت پزشک آنلاین و یا مشاوره پزشک تصویری میباشد در واقع سامانه ازپزشک با قرار دادن این خدمات ارزشمند در سامانه خود باعث شده تا در هر مکانی و هر زمانی بتوانید به راحتی از این خدمات استفاده نمائید. فقط کافی است همین الان اپ ازپزشک را نصب کرده تا از تمامی خدمات این مجموعه برخوردار شوید.
درمان های تزریقی عبارتند از:
داروهای اینترفرون بتا. این داروها از رایج ترین داروهایی هستند که برای درمان ام اس تجویز می شوند. آنها زیر پوست یا داخل ماهیچه تزریق می شوند و می توانند دفعات و شدت عود را کاهش دهند.
عوارض جانبی اینترفرون ها ممکن است شامل علائم شبه آنفولانزا و واکنش های محل تزریق باشد.
برای نظارت بر آنزیم های کبدی خود به آزمایش خون نیاز دارید زیرا آسیب کبدی یکی از عوارض جانبی احتمالی استفاده از اینترفرون است. افرادی که اینترفرون مصرف می کنند ممکن است آنتی بادی های خنثی کننده ای تولید کنند که می تواند اثربخشی دارو را کاهش دهد.
گلاتیرامر استات (کوپاکسون، گلاتوپا). این دارو ممکن است به جلوگیری از حمله سیستم ایمنی بدن شما به میلین کمک کند و باید زیر پوست تزریق شود. عوارض جانبی ممکن است شامل تحریک پوست در محل تزریق باشد.
درمان های خوراکی عبارتند از:
فینگولیمود (گیلنیا).
این داروی خوراکی یک بار در روز میزان عود را کاهش می دهد. شما باید ضربان قلب و فشار خون خود را به مدت شش ساعت پس از اولین دوز کنترل کنید زیرا ممکن است ضربان قلب شما کند شود. سایر عوارض جانبی عبارتند از عفونت های نادر جدی، سردرد، فشار خون بالا و تاری دید.
دی متیل فومارات (Tecfidera).
این داروی خوراکی دو بار در روز می تواند عود را کاهش دهد. عوارض جانبی ممکن است شامل گرگرفتگی، اسهال، حالت تهوع و کاهش تعداد گلبول های سفید خون باشد. این دارو به نظارت منظم آزمایش خون نیاز دارد.
دیروکسیمل فومارات (Vumerity).
این کپسول دو بار در روز شبیه دی متیل فومارات است اما معمولاً عوارض جانبی کمتری ایجاد می کند. برای درمان اشکال عودکننده ام اس تایید شده است.
تری فلونوماید (Aubagio).
این داروی خوراکی یک بار در روز می تواند میزان عود را کاهش دهد. تری فلونوماید می تواند باعث آسیب کبدی، ریزش مو و سایر عوارض جانبی شود. مصرف این دارو در مردان و زنان با نقص مادرزادی جنین در دوران بارداری همراه است. بنابراین، هنگام مصرف این دارو و تا دو سال پس از آن، از پیشگیری از بارداری استفاده کنید. زوج هایی که مایل به باردار شدن هستند باید با دکتر آنلاین مغز و اعصاب خود یا پزشک حضوری در مورد راه های دفع سریع دارو از بدن صحبت کنند. این دارو به نظارت منظم آزمایش خون نیاز دارد.
Siponimod (Mayzent).
تحقیقات نشان می دهد که این داروی خوراکی یک بار در روز می تواند میزان عود را کاهش دهد و به کند کردن پیشرفت ام اس کمک کند. همچنین برای ام اس پیشرونده ثانویه تایید شده است. عوارض جانبی احتمالی شامل عفونت های ویروسی، مشکلات کبدی و تعداد کم گلبول های سفید خون است. سایر عوارض جانبی احتمالی شامل تغییر در ضربان قلب، سردرد و مشکلات بینایی است. سیپونیمود برای جنین در حال رشد مضر است، بنابراین زنانی که ممکن است باردار شوند باید هنگام مصرف این دارو و تا 10 روز پس از قطع دارو از روش های پیشگیری از بارداری استفاده کنند. برخی ممکن است نیاز به کنترل ضربان قلب و فشار خون به مدت شش ساعت پس از اولین دوز داشته باشند. این دارو به نظارت منظم آزمایش خون نیاز دارد
کلادریبین (Mavenclad).
این دارو به طور کلی به عنوان خط دوم درمان برای مبتلایان به ام اس عودکننده- فروکش کننده تجویز می شود. همچنین برای ام اس پیشرونده ثانویه تایید شده است. این دارو در دو دوره درمانی، در یک دوره دو هفته ای و در طول دو سال تجویز می شود. عوارض جانبی شامل عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی، سردرد، تومورها، عفونت های جدی و کاهش سطح گلبول های سفید خون است. افرادی که عفونت های مزمن فعال یا سرطان دارند نباید از این دارو استفاده کنند و همچنین زنان باردار یا شیرده نباید این دارو را مصرف کنند. مردان و زنان باید هنگام مصرف این دارو و تا شش ماه بعد از پیشگیری از بارداری استفاده کنند. شما ممکن است هنگام مصرف کلادریبین نیاز به نظارت با آزمایش خون داشته باشید.
مطالعه مقاله: درمان بیماری ام اس پیشنهاد می شود.
درمان های تزریقی شامل:
Ocrelizumab (Ocrevus).
این آنتی بادی مونوکلونال انسانی تنها DMT تایید شده توسط FDA برای درمان هر دو نوع عود کننده و پیشرونده اولیه ام اس است. کارآزماییهای بالینی نشان داد که میزان عود در بیماری عودکننده را کاهش داده و بدتر شدن ناتوانی را در هر دو شکل بیماری کاهش میدهد.
Ocrelizumab از طریق انفوزیون داخل وریدی توسط یک متخصص پزشکی انجام می شود. عوارض جانبی مربوط به تزریق ممکن است شامل تحریک در محل تزریق، فشار خون پایین، تب و حالت تهوع و غیره باشد. برخی از افراد، از جمله افرادی که دارای عفونت هپاتیت B هستند، ممکن است نتوانند اکرلیزوماب مصرف کنند. Ocrelizumab همچنین ممکن است خطر ابتلا به عفونت ها و برخی از انواع سرطان، به ویژه سرطان سینه را افزایش دهد.
ناتالیزوماب (تیسابری).
این دارو برای جلوگیری از حرکت سلول های ایمنی بالقوه آسیب رسان از جریان خون شما به مغز و نخاع طراحی شده است. ممکن است برای برخی از افراد مبتلا به ام اس شدید به عنوان خط اول درمان یا در برخی دیگر به عنوان خط دوم درمان در نظر گرفته شود.
این دارو خطر یک عفونت ویروسی بالقوه جدی مغز به نام لوکوآنسفالوپاتی چند کانونی پیشرونده (PML) را در افرادی که از نظر آنتی بادی های عامل ایجاد کننده ویروس PML JC مثبت هستند، افزایش می دهد. افرادی که آنتی بادی ندارند در معرض خطر بسیار کم PML هستند.
آلمتوزوماب (Campath، Lemtrada).
این دارو با هدف قرار دادن پروتئین روی سطح سلول های ایمنی و کاهش گلبول های سفید خون به کاهش عود بیماری ام اس کمک می کند. این اثر می تواند آسیب بالقوه عصبی ناشی از گلبول های سفید را محدود کند. اما خطر ابتلا به عفونتها و اختلالات خودایمنی از جمله خطر بالای بیماریهای خودایمنی تیروئید و بیماری نادر کلیوی با واسطه ایمنی را نیز افزایش میدهد.
درمان با آلمتوزوماب شامل پنج روز متوالی تزریق دارو و سپس سه روز دیگر تزریق یک سال بعد است. واکنش های انفوزیون با آلمتوزوماب رایج است.
اگر بعد از استفاده از هرکدام از روش های درمانی دچار عارضه شدید سریعا با دکتر آنلاین مغز و اعصاب تماس بگیرید.
یکی از جذابیتهای اپلیکیشن از پزشک این است که بیمار امکان دریافت مشاوره و مشاوره پزشکی آنلاین را داشته، و با استفاده از این خدمات میتوانند بدون اتلاف وقت، با صرف هزینه کمتر، و بدون نیاز به تحمل شلوغی مطب به صورت کاملا آنلاین ازپزشک مورد نظر خود به راحتی مشاوره دریافت نمائید و یا ویزیت شوید. برای استفاده از این خدمات ارزشمند کافی است اپ ازپزشک را نصب کرده تا از تمامی خدمات مخصوص بیماران بهرهمند شوید.
درمان علائم و نشانه های ام اس:
جلسه فیزیوتراپی:
فیزیوتراپی می تواند قدرت عضلانی ایجاد کند و برخی از علائم ام اس را کاهش دهد.
یک فیزیوتراپیست یا کاردرمانگر می تواند تمرینات کششی و تقویتی را به شما آموزش دهد و به شما نشان دهد که چگونه از دستگاه ها برای سهولت در انجام کارهای روزانه استفاده کنید.
فیزیوتراپی همراه با استفاده از وسایل کمک حرکتی در صورت لزوم می تواند به مدیریت ضعف پا و سایر مشکلات راه رفتن که اغلب با ام اس مرتبط است کمک کند.
شل کننده های عضلانی:
ممکن است دچار سفتی یا اسپاسم عضلانی دردناک یا غیرقابل کنترل، به ویژه در پاها شوید. شل کننده های عضلانی مانند باکلوفن (Lioresal، Gablofen)، تیزانیدین (Zanaflex) و سیکلوبنزاپرین ممکن است کمک کنند. درمان Onabotulinumtoxin A گزینه دیگری در بیماران مبتلا به اسپاسم است.
داروهایی برای کاهش خستگی:
آمانتادین (Gocovri، Osmolex)، مودافینیل (Provigil) و متیل فنیدات (ریتالین) ممکن است در کاهش خستگی مرتبط با MS مفید باشند. برخی از داروهای مورد استفاده برای درمان افسردگی، از جمله مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین، ممکن است توصیه شوند.
دارو برای افزایش سرعت راه رفتن:
دافامپریدین (Ampyra) ممکن است به افزایش اندکی سرعت راه رفتن در برخی افراد کمک کند. افرادی که سابقه تشنج یا اختلال عملکرد کلیه دارند نباید از این دارو استفاده کنند.
سایر داروها:
ممکن است برای افسردگی، درد، اختلال عملکرد جنسی، بی خوابی و مشکلات کنترل مثانه یا روده که با ام اس مرتبط هستند، داروها تجویز شود.
شیوه زندگی و درمان های خانگی
برای کمک به تسکین علائم و نشانه های ام اس:
استراحت کافی داشته باشید. به عادات خواب خود نگاه کنید تا مطمئن شوید که بهترین خواب ممکن را دارید. برای اطمینان از خواب کافی، ممکن است لازم باشد برای اختلالات خواب مانند آپنه انسدادی خواب مورد ارزیابی قرار بگیرید
ورزش. اگر ام اس خفیف تا متوسط دارید، ورزش منظم می تواند به بهبود قدرت، تون عضلانی، تعادل و هماهنگی شما کمک کند. اگر گرما شما را آزار می دهد، شنا یا سایر ورزش های آبی گزینه های خوبی هستند. سایر انواع ورزش های خفیف تا متوسط که برای افراد مبتلا به ام اس توصیه می شود شامل پیاده روی، حرکات کششی، ایروبیک کم تاثیر، دوچرخه سواری ثابت، یوگا و تای چی است.
خنک شدن. علائم ام اس اغلب با افزایش دمای بدن در برخی از افراد مبتلا به ام اس بدتر می شود. اجتناب از قرار گرفتن در معرض گرما می تواند مفید باشد.
یک رژیم غذایی متعادل بخورید. از آنجایی که شواهد کمی برای حمایت از یک رژیم غذایی خاص وجود دارد، متخصصان یک رژیم غذایی به طور کلی سالم را توصیه می کنند. برخی تحقیقات نشان می دهد که ویتامین D ممکن است برای افراد مبتلا به ام اس فواید بالقوه داشته باشد.
کاهش استرس. استرس ممکن است علائم و نشانه های شما را تحریک یا بدتر کند. یوگا، تای چی، ماساژ، مدیتیشن یا تنفس عمیق ممکن است کمک کند.
ویتامین دی.مصرف روزانه 2000 تا 5000 واحد بین المللی ویتامین D3 در افراد مبتلا به ام اس توصیه می شود.
درمان قطعی ام اس در اینده
طی 20 سال گذشته، انقلابی عظیم در درمان ام اس توسط دکترهای مغز و اعصاب ایجاد شده است (به خصوص نوع عود کننده و فروکش یابنده). امید است که طی سال های آینده نیز شاهد پیشرفت و خبرهای امیدوارکننده ای از درمان قطعی ام اس باشیم. همان طور که در قسمت های قبل نیز اشاره شد، ام اس بر حسب شدت و دوره های عود و بهبودی به 4 دسته مهم تقسیم می گردد:
- سندروم یک علامت مجزای بالینی (CIS)
- عود کننده و فروکش یابنده (RRMS)
- پیشرونده اولیه (PPMS)
- پیشرونده ثانویه (SPMS)
مهم ترین هدف درمان ام اس در آینده بر جلوگیری از وقوع حملات جدید بیماری، جلوگیری از به وجود آمدن ضایعات جدید و پیشرفت علائم متمرکز می باشد.
خبرهای جدید درمان قطعی ام اس
یکی از مهم ترین اهداف درمان ام اس در آینده، جلوگیری از پیشرفت و تبدیل نوع عود کننده و فروکش یابنده (RRMS) به نوع پیشرونده ثانویه (SPMS) می باشد. که اکنون نیز با پیشرفت قابل توجهی در این امر مهم طی سال های اخیر مواجه بوده ایم.
یکی دیگر از اهداف مهم درمان قطعی ام اس در آینده، ترمیم ضایعات قبلی (ترمیم میلین و غلاف عصبی آسیب دیده) می باشد. به طوری که علاوه بر ممانعت از به وجود آمدن ضایعات جدید، ضایعات قبلی نیز ترمیم گردند. به این ترتیب علاوه بر جلوگیری از پیشرفت بیماری، علائم قبلی نیز بهبود می یابند.
تا همین لحظه نیز چندین دارو در دست بررسی می باشند که با تقویت بخش مخصوصی از سیستم ایمنی به آن کمک می کنند تا علاوه بر ممانعت از مرگ سلول های عصبی آسیب دیده، به رشد فیبرهای عصبی و ترمیم آن ها نیز کمک کنند.
اولین انتخاب؛ بهترین انتخاب
در حال حاضر نمی توان از ابتدا مشخص نمود که کدام بیمار به کدام درمان ام اس توسط دکتر آنلاین مغز و اعصاب بهتر پاسخ می دهد. لذا برای تشخیص این مورد به چندین سال زمان نیاز می باشد. یکی از اهداف درمان قطعی ام اس در اینده، کشف بیومارکرهایی می باشد که از ابتدا مشخص کنند که هر فرد از کدام دارو بیشترین سود را می برد.
تا همین لحظه نیز درمان ام اس با دکتر مغز و اعصاب از پیشرفت قابل توجهی همراه بوده است؛ به گونه ای که برخی افراد به مدت بیش از دو دهه با دریافت درمان مناسب، هیچ پیشرفتی را مشاهده نمی کنند. امید است که در آینده ای نه چندان دور، سایر اهداف درمان ام اس توسط دکتر آنلاین مغز و اعصاب نیز برای مردم سرتاسر دنیا در دسترس قرار داده شوند.
مقابله و حمایت
زندگی با هر بیماری مزمن می تواند دشوار باشد. برای مدیریت استرس ناشی از زندگی با ام اس، این پیشنهادات را در نظر بگیرید:
- فعالیت های عادی روزانه را تا جایی که می توانید حفظ کنید.
- با دوستان و خانواده در ارتباط باشید.
- به دنبال سرگرمی هایی که از آنها لذت می برید و قادر به انجام آن هستید ادامه دهید.
- احساسات و نگرانی های خود در مورد زندگی با ام اس را با پزشک یا مشاور خود در میان بگذارید.
دکتر آنلاین مغز و اعصاب برای درمان ام اس
در این مورد می توانید از دکتر آنلاین مغز و اعصاب کمک بگیرید .
آنچه شما می توانید انجام دهید
- علائم خود را بنویسید.
- فهرستی از تمام داروها، ویتامین ها و مکمل های خود تهیه کنید.
- اطلاعات شخصی کلیدی، از جمله تغییرات اخیر یا عوامل استرس زا در زندگی خود را یادداشت کنید.
- سوالاتت رو برای پرسیدن از دکتر بنویسید.
دکتر آنلاین مغز و اعصاب شما احتمالاً تعدادی سؤال از شما می پرسد:
- چه زمانی شروع به تجربه علائم کردید؟
- آیا علائم شما مداوم بوده است یا گاه به گاه؟
- شدت علائم شما چقدر است؟
- به نظر می رسد چه چیزی علائم شما را بهبود می بخشد؟
- به نظر می رسد چه چیزی علائم شما را بدتر می کند؟
- آیا کسی در خانواده شما مبتلا به ام اس است؟
سوالاتی که باید از پزشک خود بپرسید
- محتمل ترین علت علائم من چیست؟
- به چه نوع آزمایشاتی نیاز دارم؟ آیا آنها نیاز به آمادگی خاصی دارند؟
- آیا وضعیت من احتمالا موقتی است یا مزمن؟
- آیا وضعیت من پیشرفت می کند؟
- چه درمان هایی در دسترس هستند؟
- من این شرایط سلامتی یا بیماری دیگری را نیز دارم. چگونه می توانم آنها را با هم مدیریت کنم؟
در دنیای مدرن امروز با توجه به مشغله های زیاد و تایم و انرژی محدود اگرتایم کافی برای مراجعه حضوری به پزشک ندارید، اگر در شهرستان با امکانات کم و کمبود متخصص زندگی میکنید، اگر نیاز به مشاوره مداوم برای پیگیری درمان دارید ولی از ویزیت همیشگی سر باز میزنید، دکتر آنلاین مغز و اعصاب بهترین گزینه و روش پیشنهادی برای پیگیری علایم و درمان شماست.
پیشنهاد ویژه: مطالعه مقاله ویزیت پزشک ام اس
شهرام شهسوارانی
بیماری های مغز و اعصاب
ریحانه سلیمانی
بیماری های مغز و اعصاب
شکیبا احمدی
بیماری های مغز و اعصاب
سوالات متداول
علائم ام اس چیست؟
بی حسی یا ضعف در یک یا چند اندام که معمولاً در یک طرف بدن شما در یک زمان رخ می دهد، یا پاها و تنه شما احساس شوک الکتریکی که با حرکات خاص گردن، به ویژه خم شدن گردن به جلو (نشانه Lhermitte) رخ می دهد. لرزش، عدم هماهنگی یا راه رفتن ناپایدار
درمان های خانگی ام اس چیست؟
استراحت کافی داشته باشید. یک رژیم غذایی متعادل بخورید. ورزش. خنک شدن. کاهش استرس
یک پاسخ
سلام من حدود ۱۴ ساله که مبتلا به Msشدم .فقط علاوه براینکه سختیهای خودش داره قابل تحمله خداروشکر…این.نگاه اطرافیان و درک نشدن اطرافیانه ..یعنی تا انسان تو اون موقعیت قرار نگیره هیچوقت مفهوم یه فرد که انتظاری جز درک شدن و همدلی و ..نداره .مثلا خستگیهایی که ms داره سر صبح که بیدار میشیم همه استراحت و شاداب هستن اما یه فرد مبتلا به ام اس انگار یه کیسه برنج ۱۰ کیلویی رو دوششه و احساس ضعف و خستگی داره انگار از مسافرت طولانی برگشته ..اینه که حتی خانواده حتی میگه تنبلی و از کار فرار میکنین درصورتی که اصلا اینگونه نیست ..انشالله روزی برسه که درمان قطعیش بیاد وهمه از خدا شفا بگیرن .