پنی سیلین یکی از رایج ترین آنتی بیوتیک های موجود برای درمان عفونت های باکتریایی است، اما برای کسانی که به آن حساسیت دارند می تواند کشنده باشد. پنی سیلین نام گروهی از آنتی بیوتیک ها است که برای درمان بیماری هایی مانند عفونت های گوش و تنفسی و همچنین بسیاری از بیماری های دیگر استفاده می شود. آنها از قدیمی ترین آنتی بیوتیک ها هستند. اغلب به دلیل سمیت کم و اثربخشی بالا در هدف قرار دادن طیف محدودتری از باکتری ها نسبت به سایر آنتی بیوتیک ها تجویز می شوند. تجویز آمپول پنی سیلین برای سرماخوردگی متداول است.
آلرژی به آمپول پنی سیلین یک واکنش نامطلوب به آنتی بیوتیک های خانواده پنی سیلین است. زمانی اتفاق می افتد که یک فرد حساسیت واقعی به دارو دارد که میتواند باعث علائم سیستمیک مانند تنگی نفس، از دست دادن هوشیاری و حتی آنافیلاکسی شود. افرادی که به پنی سیلین حساسیت دارند ممکن است واکنش های خفیفی مانند بثورات پوستی یا کهیر داشته باشند، اما در موارد شدید، ممکن است فرد به دلیل مشکل در تنفس در بیمارستان بستری شود. به دلیل عوارض آمپول پنی سیلین، معمولا آنتی بیوتیک های کلاس های دیگر برای درمان عفونتهای باکتریایی استفاده می شوند.
آلرژی به پنی سیلین شایع ترین آلرژی دارویی در ایالات متحده است که حدود 10 درصد از جمعیت به گقته خود سابقه آلرژی دارند. دکتر تائو ژنگ، MD، رئیس بخش آلرژی و ایمونولوژی بالینی در پزشکی ییل، می گوید: حدود 25 درصد از بیمارانی که با حساسیت دارویی به پزشکی ییل مراجعه می کنند، به پنی سیلین حساسیت دارند.
آلرژی به آمپول پنی سیلین چیست؟
عوارض آمپول پنی سیلین زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی بدن به گونه ای واکنش نشان دهد که گویی دارو یک مهاجم خطرناک است که به بدن تعلق ندارد و بنابراین سعی می کند به آن حمله کند. فرآیند حمله به پنی سیلین باعث می شود که بدن بسیاری از عوامل واسطه مانند هیستامین ها را در بدن آزاد کند. این واسطه ها باعث ایجاد علائم حساسیت به پنی سیلین می شوند. داروهای خانواده پنی سیلین ها شامل آمپی سیلین، آموکسی سیلین و متی سیلین هستند. از این رو تجویز آمپول پنی سیلین برای سرماخوردگی، باید در افرادی انجام شود که سابقه حساسیت به آن را ندارند.
علائم آلرژی به آمپول پنی سیلین
واکنش های آلرژیک به پنی سیلین ها می تواند حاد یا با تاخیر باشد. علائم حاد می تواند به سرعت، معمولا در عرض یک ساعت پس از مصرف دارو رخ دهد. این واکنش های آلرژیک می تواند شامل موارد زیر باشد:
- واکنش های پوستی مانند خارش، بثورات و/یا کهیر و تورم
- سفتی در گلو
- علائم تنفسی مانند خس خس سینه، سرفه و مشکل در تنفس
در برخی موارد، حساسیت به آمپول پنی سیلین می تواند منجر به آنافیلاکسی شود. این یک وضعیت تهدید کننده زندگی است که ممکن است با سرگیجه یا سبکی سر، مشکل در تنفس، تورم زبان یا گلو، تشنج، فشار خون بسیار پایین، استفراغ، اسهال و گرفتگی شکم آشکار شود. واکنش های تاخیری به پنی سیلین ها، که معمولاً شامل بثورات پوستی یا خارش است، معمولاً پس از چند روز یا چند هفته از مصرف دارو ظاهر می شود. پس در صورت تزریق پنی سیلین برای سرماخوردگی، لطفا تا چند روز بعد از تزریق نیز علائم خود را تحت نظر بگیرید.
پیشنهاد مقاله: درماتیت تماسی آلرژیک چیست؟
چه افرادی در معرض خطر عوارض آمپول پنی سیلین هستند؟
عوامل رایجی که ممکن است خطر ابتلا به آلرژی به پنی سیلین را افزایش دهند عبارتند از:
- آتوپی (تمایل ژنتیکی به بروز آلرژی)
- مونث بودن
- سابقه قبلی واکنش های آلرژیک دارویی
- مصرف مکرر پنی سیلین
یکی از جذابیتهای اپلیکیشن از پزشک این است که بیمار امکان دریافت مشاوره و مشاوره پزشکی آنلاین را داشته، و با استفاده از این خدمات میتوانند بدون اتلاف وقت، با صرف هزینه کمتر، و بدون نیاز به تحمل شلوغی مطب به صورت کاملا آنلاین ازپزشک مورد نظر خود به راحتی مشاوره دریافت نمائید و یا ویزیت شوید. برای استفاده از این خدمات ارزشمند کافی است اپ ازپزشک را نصب کرده تا از تمامی خدمات مخصوص بیماران بهرهمند شوید.
تشخیص آلرژی به آمپول پنی سیلین
برای تشخیص و درمان صحیح آلرژی به پنی سیلین، پزشکان باید تاریخچه دقیقی از هرگونه واکنش آلرژیک قبلی و همچنین در مورد داروهای مرتبط مصرف شده در گذشته مانند آموکسی سیلین یا سفالوسپورین ها بپرسند. این اطلاعات می تواند به تعیین اینکه آیا آلرژی واقعی وجود دارد یا خیر و سپس به تشخیص تصمیمات درمانی بر این اساس کمک کند. اگر آزمایش ثابت کند که فردی حساسیت واقعی به آمپول پنی سیلین دارد، آنتی بیوتیک های کلاسهای دیگر مانند ماکرولیدها یا تتراسایکلینها همچنان می توانند برای عفونتهایی مانند گلودرد استرپتوکوکی، عفونت های سینوسی، عفونت های دندانی و سایر موارد ناشی از باکتری های حساس به این داروها استفاده شوند.
فرایند دو مرحله ای تست پنی سیلین پوست
اولین مرحله آزمایش پوستی (تست داخل پوستی) است. این شامل تزریق آمپول پنی سیلین رقیق شده به پوست است. اگر برآمدگی خارش دار ظاهر شود، بیمار احتمالاً به پنی سیلین حساسیت دارد (برجستگی معمولاً در عرض چند ساعت از بین می رود). اگر آزمایش منفی باشد و پزشک باید تأیید کند که آیا بیمار آلرژی دارد یا خیر، ممکن است آزمایش دیگری به نام چالش درجه بندی شده برای بررسی واکنش مورد نیاز باشد. با چالش درجه بندی شده، بیمار دوز خوراکی کوچکی از پنی سیلین دریافت می کند، که سپس با نظارت بیمار برای علائم آلرژی افزایش می یابد.
این روند تا زمانی که بیمار دوز کامل پنی سیلین را دریافت کند تکرار می شود. اگر در طول این فرآیند واکنش آلرژیک وجود نداشته باشد، در نظر گرفته می شود که بیمار به پنی سیلین حساسیت ندارد. معمولا تست آمپول پنی سیلین، زمانی که این آمپول برای سرماخوردگی تجویز می شود، قبل از تزریق انجام می گیرد.
پیشنهاد ویژه: آلرژی فصلی و درمان آن با پزشک متخصص داخلی
آلرژی به آمپول پنی سیلین چگونه درمان می شود؟
اگر تست آلرژی به آمپول پنی سیلین در بیمار مثبت شد، پزشک باید آنتی بیوتیک دیگری را به جای پنی سیلین تجویز کند. اگر برای درمان عفونت به پنی سیلین نیاز باشد، از درمان حساسیت زدایی دارویی استفاده می شود.
حساسیت زدایی شامل شروع دارو با دوزهای کوچک و افزایش سرعت تجویز هر 15 تا 20 دقیقه است. سپس دوزهای به تدریج بیشتر از دارو به صورت گام به گام تجویز می شود تا زمانی که دوز کامل درمانی تحویل داده شود. سپس این میزان تا زمان تجویز کامل دارو حفظ می شود. این فرآیند ممکن است چندین ساعت طول بکشد، که به سیستم ایمنی اجازه می دهد تا دارو را تحمل کند. پس از قطع دارو، یا اگر درمان برای حدود دو روز قطع شود، حساسیت بیمار به دارو برمی گردد. در همان زمان عوارض آمپول پنی سیلین را بروز خواهد داد. ممکن است لازم باشد بیمار دوباره همان پروتکل را مجددا طی کند.
محمد مهدی عمرانپور
داروساز
شکیبا کلاه دوز
داروساز
سید مهرداد مصطفوی پور
داروساز
افشین وکالتی
داروساز
زهرا زینلی
داروساز
محمد زارعی
داروساز
ایمان جلالی عراقی
داروساز
رضوان حلاج
داروساز
سوالات متداول
اگر از قبل می دانم که به پنی سیلین حساسیت دارم، آیا باید مانع از تجویز ۀن توسط دکتر بشم؟
حتی اگر فکر می کنید به پنی سیلین آلرژی دارید، آلرژی در طول زمان تغییر می کند و بهتر است در مورد سابقه خود با متخصص آلرژی/ایمونولوژیست خود صحبت کنید که ممکن است ارزیابی برای کمک به روشن شدن سابقه آلرژی شما را پیشنهاد دهد.
در صورت حساسیت به آمپول پنی سیلین، اگر عفونت فقط با پنی سیلین درمان شود، چه باید کرد؟
پاسخ به این سوال بستگی به وضعیت بیماری شما دارد. اما اگر هیچ آنتی بیوتیک جایگزینی را نتوان تجویز کرد، ایمن ترین روش انجام روشی به نام حساسیت زدایی است.
هنگام آلرژی به آمپول پنی سیلین، کدام آنتی بیوتیک ها بی خطر هستند؟
سایر کلاس های آنتی بیوتیکی: تتراسایکلین ها (مانند داکسی سایکلین)، ماکرولیدها (مانند کلاریترومایسین)، آمینوگلیکوزیدها (مانند جنتامایسین) و گلیکوپپتیدها (مانند وانکومایسین) همگی با پنی سیلین ها ارتباطی ندارند و در بیمارانی که به پنی سیلین حساسیت دارند، بی خطر هستند.