روانشناسی

اعتیاد به شبکه ھای اجتماعی، نشانه ھا و راه ھای ترک آن

اعتیاد به شبکه ھای اجتماعی، نشانه ھا و راه ھای ترک آن

اعتیاد به شبکه ھای اجتماعی

در دنیای مدرن، شبکه‌های اجتماعی به بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی بسیاری از افراد تبدیل شده‌اند. این پلتفرم‌ها فرصتی برای ارتباط با دوستان و خانواده، به اشتراک گذاشتن افکار و ایده‌ها و کسب اطلاعات از سراسر جهان را فراهم می‌کنند. با این حال، استفاده بیش از حد از شبکه‌های اجتماعی می‌تواند منجر به اعتیاد شود که پیامدهای منفی متعددی به همراه دارد. بررسی و پیمایش در رسانه‌های اجتماعی در دهه گذشته به یک فعالیت محبوب تبدیل شده است. در این مقاله، به بررسی اعتیاد به شبکه ھای اجتماعی، نشانه‌ها و راه‌های ترک آن می‌پردازیم.

اگرچه اکثریت استفاده مردم از رسانه های اجتماعی بدون مشکل است، اما درصد کمی از کاربران معتاد به سایت های شبکه های اجتماعی شده و به استفاده بیش از حد یا اجباری می پردازند. در واقع، روانشناسان تخمین می زنند که امروزه 5 تا 10 درصد افراد معیارهای اعتیاد به رسانه های اجتماعی را دارند. اعتیاد رسانه‌های اجتماعی یک اعتیاد رفتاری است که به عنوان نگرانی بیش از حد در مورد رسانه‌های اجتماعی مشخص می‌شود، که ناشی از یک میل غیرقابل کنترل برای ورود یا استفاده از رسانه‌های اجتماعی، و صرف زمان و تلاش زیادی برای رسانه‌های اجتماعی است که به دیگر حوزه‌های مهم زندگی آسیب وارد می‌کند.

همچنین در این مقاله، انواع اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی، پیامدهای اعتیاد به فضای مجازی، عوامل موثر بر اعتیاد به فضای مجازی، بررسی اعتیاد به اینترنت در جوانان و علت وابستگی نوجوانان به فضای مجازی را مورد بحث قرار خواهیم داد.

 

انواع اعتیاد به شبکه ھای اجتماعی مجازی

اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی می‌تواند به اشکال مختلف خود را نشان دهد. برخی از رایج‌ترین انواع این اعتیاد عبارتند از:

  • اعتیاد به چک کردن مداوم اعلان‌ها: افراد معتاد به این نوع، دائماً در حال چک کردن گوشی خود برای دیدن اعلان‌های جدید از شبکه‌های اجتماعی هستند. آنها ممکن است حتی در زمان‌هایی که مشغول کار یا رانندگی هستند، نتوانند از چک کردن گوشی خود دست بکشند.
  • اعتیاد به اشتراک‌گذاری مداوم محتوا: افراد معتاد به این نوع، دائماً در حال اشتراک‌گذاری عکس، فیلم، استاتوس و سایر محتوا در شبکه‌های اجتماعی هستند. آنها ممکن است برای جلب توجه دیگران یا تأیید آنها، به طور مداوم محتوا به اشتراک بگذارند.
  • اعتیاد به تعاملات آنلاین: افراد معتاد به این نوع، بیشتر وقت خود را صرف تعامل با دیگران در شبکه‌های اجتماعی می‌کنند. آنها ممکن است ساعت‌ها را صرف چت کردن، لایک کردن و کامنت گذاشتن در پست‌های دیگران کنند.
  • اعتیاد به بازی‌های آنلاین: افراد معتاد به این نوع، بیشتر وقت خود را صرف بازی‌های آنلاین در شبکه‌های اجتماعی می‌کنند. آنها ممکن است برای فرار از مشکلات دنیای واقعی یا برای رسیدن به سطوح بالاتر در بازی، به طور مداوم بازی کنند.

 

درخواست نوشتن آزمایش آنلاین دهید!
آزمایش میخوای بدی و نیاز به نسخه اینترنتی آزمایش داری؟ درخواست نوشتن نسخه آزمایش آنلاین ازپزشک داری؟
قبل از درخواست ویزیت، از طریق اپلیکیشن ازپزشک با قیمت خیلی مناسب درخواست آزمایش اینترنتی بده و بعد از انجام آزمایش با جواب آزمایشت ازپزشک ویزیت بگیر!

 

چگونه رسانه های اجتماعی بر مغز تأثیر می گذارد؟

به دلیل تأثیری که بر مغز می گذارد ، رسانه های اجتماعی هم از نظر جسمی و هم از نظر روانی اعتیاد آور هستند. بر اساس یک مطالعه جدید توسط دانشگاه هاروارد، افشای خود در سایت های شبکه های اجتماعی همان بخشی از مغز را روشن می کند که هنگام مصرف یک ماده اعتیاد آور نیز مشتعل می شود. ناحیه پاداش در مغز و مسیرهای پیام رسان شیمیایی آن بر تصمیمات و احساسات تأثیر می گذارد. هنگامی که شخصی چیزی مفید را تجربه می کند یا از یک ماده اعتیاد آور استفاده می کند، نورون ها در نواحی اصلی تولید کننده دوپامین در مغز فعال می شوند و سطح دوپامین افزایش می یابد.

بنابراین، مغز “پاداش” دریافت می کند و دارو یا فعالیت را با تقویت مثبت مرتبط می کند. این در استفاده از رسانه های اجتماعی قابل مشاهده است. هنگامی که فردی اعلان دریافت می کند، مانند لایک یا منشن، مغز دوپامین را دریافت می کند و آن را در مسیرهای پاداش می فرستد و باعث می شود که فرد احساس لذت کند. رسانه های اجتماعی مقدار بی پایانی از پاداش های فوری را در قالب توجه دیگران برای تلاش نسبتاً حداقلی ارائه می دهند. مغز خود را از طریق این تقویت مثبت دوباره سیم کشی می کند و باعث می شود افراد تمایل به لایک، ریتوییت و واکنش های شکلک داشته باشند.

 

اعتیاد به اینترنت

اعتیاد به اینترنت

 

پیامدهای اعتیاد به فضای مجازی

اعتیاد به فضای مجازی می‌تواند پیامدهای منفی متعددی برای فرد، خانواده و جامعه داشته باشد. برخی از این پیامدها عبارتند از:

  • مشکلات سلامتی: اعتیاد به فضای مجازی می‌تواند منجر به کمبود خواب، چاقی، مشکلات چشمی و سایر مشکلات سلامتی شود.
  • مشکلات تحصیلی یا شغلی: اعتیاد به فضای مجازی می‌تواند تمرکز و توجه فرد را مختل کند و منجر به افت تحصیلی یا شغلی شود.
  • مشکلات روابطی: اعتیاد به فضای مجازی می‌تواند زمان و توجه فرد را از خانواده و دوستانش دور کند و منجر به مشکلات روابطی شود.
  • مشکلات سلامت روان: اعتیاد به فضای مجازی می‌تواند منجر به افسردگی، اضطراب، عزت نفس پایین و سایر مشکلات سلامت روان شود.
  • انزوا: اعتیاد به فضای مجازی می‌تواند منجر به انزوای اجتماعی و گوشه‌گیری فرد شود.

 

پیشنهاد مقاله: تاثیر بازی های کودکان بر پیشرفت مهارت های اجتماعی

عوامل موثر بر اعتیاد به فضای مجازی

عوامل متعددی می‌توانند در ابتلا به اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی نقش داشته باشند. برخی از این عوامل عبارتند از:

  • شخصیت: افرادی که دارای عزت نفس پایین، اضطراب اجتماعی یا تمایل به انزوا هستند، بیشتر در معرض ابتلا به اعتیاد به فضای مجازی قرار دارند.
  • سلامت روان: افرادی که از مشکلات سلامت روان مانند افسردگی یا اضطراب رنج می‌برند، بیشتر در معرض ابتلا به اعتیاد به فضای مجازی قرار دارند.
  • فشار همسالان: نوجوانان و جوانان ممکن است برای جلب توجه یا تأیید همسالان خود، به اعتیاد به فضای مجازی روی آورند.
  • دسترسی به فناوری: هر چه افراد به فناوری و اینترنت دسترسی آسان‌تری داشته باشند، احتمال اعتیاد به فضای مجازی در آنها بیشتر می‌شود.

 

بررسی اعتیاد به اینترنت در جوانان

جوانان و نوجوانان به دلیل تمایل به تعامل اجتماعی، جستجوی هویت و گذراندن وقت فراغت، بیشتر در معرض ابتلا به اعتیاد به فضای مجازی هستند. مطالعات نشان داده‌اند که استفاده بیش از حد از اینترنت می‌تواند منجر به:

  • اختلال در رشد شناختی: اعتیاد به فضای مجازی می‌تواند بر توانایی یادگیری، تفکر انتقادی و حل مسئله در جوانان تأثیر منفی بگذارد.
  • مشکلات رفتاری: جوانان معتاد به فضای مجازی ممکن است دچار پرخاشگری، بی‌قراری و عدم کنترل بر احساسات خود شوند.
  • مشکلات خواب: استفاده از وسایل الکترونیکی قبل از خواب می‌تواند باعث اختلال در خواب جوانان شود. کمبود خواب نیز به نوبه خود می‌تواند بر خلق و خوی، تمرکز و عملکرد تحصیلی آنها تأثیر بگذارد.
  • آسیب‌پذیری در برابر قلدری سایبری: جوانان معتاد به فضای مجازی بیشتر در معرض قلدری سایبری و آزار و اذیت آنلاین قرار دارند.

 

یکی از جذابیت‌های اپلیکیشن از پزشک این است که بیمار امکان دریافت مشاوره با متخصص روانشناسی و مشاوره پزشکی آنلاین را داشته، و با استفاده از این خدمات می‌توانند بدون اتلاف وقت، با صرف هزینه کم‌تر، و بدون نیاز به تحمل شلوغی مطب به صورت کاملا آنلاین ازپزشک مورد نظر خود به راحتی مشاوره آنلاین دریافت نمائید. برای استفاده از این خدمات ارزشمند کافی است اپ ازپزشک را نصب کرده تا از تمامی خدمات مخصوص بیماران بهره‌مند شوید.

 

علت وابستگی نوجوانان به فضای مجازی

دلایل متعددی می‌توانند باعث وابستگی نوجوانان به فضای مجازی شوند. برخی از این دلایل عبارتند از:

  • جستجوی هویت: نوجوانان در سنین نوجوانی در حال شکل‌گیری هویت خود هستند. شبکه‌های اجتماعی می‌توانند فضایی را برای آنها فراهم کنند تا خود را کشف کنند و با افراد همفکر ارتباط برقرار کنند.
  • نیاز به تعامل اجتماعی: نوجوانان به تعامل با همسالان خود نیاز دارند. شبکه‌های اجتماعی این امکان را برای آنها فراهم می‌کنند تا با دوستان خود ارتباط برقرار کنند، احساس تعلق به گروهی را تجربه کنند و در مورد علایق مشترک خود صحبت کنند.
  • فرار از مشکلات: برخی از نوجوانان ممکن است برای فرار از مشکلات دنیای واقعی مانند مشکلات خانوادگی، تحصیلی یا اجتماعی به فضای مجازی پناه ببرند.
  • جلب توجه و تأیید: نوجوانان به دنبال تأیید و پذیرش از سوی همسالان خود هستند. شبکه‌های اجتماعی می‌توانند فضایی را برای آنها فراهم کنند تا با به اشتراک گذاشتن محتوا، مورد توجه و تأیید دیگران قرار بگیرند.
  • سرگرمی: بازی‌های آنلاین، ویدئوها و سایر محتواهای موجود در شبکه‌های اجتماعی می‌توانند برای نوجوانان سرگرم‌کننده باشند.

 

اعتیاد به فضای مجازی

اعتیاد به فضای مجازی

 

نشانه‌های اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی

تشخیص اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی کار ساده‌ای نیست، اما برخی از نشانه‌ها می‌توانند به شما در شناسایی آن کمک کنند. این نشانه‌ها عبارتند از:

  • استفاده بیش از حد از شبکه‌های اجتماعی: فرد معتاد، زمان زیادی را صرف استفاده از شبکه‌های اجتماعی می‌کند و حتی زمانی که در حال انجام فعالیت‌های دیگر است، دائماً در حال چک کردن گوشی خود برای دیدن اعلان‌های جدید است.
  • از دست دادن کنترل بر زمان: فرد معتاد متوجه گذر زمان نمی‌شود و ساعت‌ها را صرف استفاده از شبکه‌های اجتماعی می‌کند.
  • دروغ گفتن در مورد میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی: فرد معتاد ممکن است در مورد میزان استفاده خود از شبکه‌های اجتماعی به خانواده و دوستان خود دروغ بگوید.
  • عصبانیت و پرخاشگری در صورت عدم دسترسی به شبکه‌های اجتماعی: فرد معتاد در صورت عدم دسترسی به شبکه‌های اجتماعی، دچار عصبانیت، اضطراب و پرخاشگری می‌شود.
  • اختلال در زندگی روزمره: اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی می‌تواند بر زندگی روزمره فرد تأثیر منفی بگذارد و باعث اختلال در کار، تحصیل، روابط اجتماعی و حتی سلامتی او شود.

 

پیشنهاد ویژه: تاثیر بازی های آموزشی بر رشد ذهنی کودکان

راه‌های ترک اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی

اگر فکر می‌کنید که خودتان یا یکی از نزدیکانتان به شبکه‌های اجتماعی معتاد شده‌اید، ناامید نشوید. با اراده و تلاش می‌توانید این اعتیاد را ترک کنید. در اینجا چند راهکار برای ترک اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی ارائه شده است:

  • شناسایی محرک‌ها: اولین قدم برای ترک اعتیاد، شناسایی محرک‌هایی است که باعث می‌شود به سراغ شبکه‌های اجتماعی بروید. آیا بی‌حوصلگی باعث می‌شود به سراغ گوشی خود بروید؟ یا استرس و اضطراب؟ با شناسایی این محرک‌ها می‌توانید راهکارهایی برای مقابله با آنها پیدا کنید.
  • محدود کردن زمان استفاده: برای خودتان محدودیت زمانی برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی تعیین کنید. می‌توانید از اپلیکیشن‌های مدیریت زمان برای کنترل و محدود کردن استفاده خود استفاده کنید.
  • غیرفعال کردن اعلان‌های شبکه‌های اجتماعی: اعلان‌های شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وسوسه استفاده از آنها را افزایش دهند. اعلان‌های غیرضروری را غیرفعال کنید تا کمتر به سراغ گوشی خود بروید.
  • حذف اپلیکیشن‌های غیرضروری: اپلیکیشن‌های شبکه‌های اجتماعی که کمتر استفاده می‌کنید را از گوشی خود حذف کنید. هرچه دسترسی به این پلتفرم‌ها آسان‌تر باشد، احتمال استفاده بیش از حد از آنها نیز بیشتر می‌شود.
  • پیدا کردن جایگزین‌های سالم: زمانی که احساس می‌کنید می‌خواهید از شبکه‌های اجتماعی استفاده کنید، به دنبال فعالیت‌های جایگزین سالم مانند ورزش، خواندن کتاب، گذراندن وقت با خانواده و دوستان، یادگیری مهارت‌های جدید و غیره باشید.
  • درخواست کمک از متخصص: اگر به تنهایی نمی‌توانید اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی را ترک کنید، از یک متخصص مانند روانشناس کمک بگیرید. درمانگر می‌تواند به شما در شناسایی ریشه‌های اعتیاد و یافتن راهکارهای مؤثر برای ترک آن کمک کند.

 

نتیجه‌گیری

شبکه‌های اجتماعی ابزارهای مفیدی هستند، اما استفاده بیش از حد از آنها می‌تواند منجر به اعتیاد شود. اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی پیامدهای منفی متعددی برای فرد، خانواده و جامعه به همراه دارد. با شناسایی نشانه‌های اعتیاد و به کارگیری راهکارهای ترک آن، می‌توان از این پیامدها پیشگیری کرد و از شبکه‌های اجتماعی به صورت سالم و مسئولانه استفاده نمود. اعتیاد به رسانه های اجتماعی یک مشکل واقعی است که می تواند تأثیر منفی بر سلامت جسمی و روحی شما بگذارد.

در حالی که نکات و راهکارهای مورد بحث در این مقاله می تواند از اعتیاد جلوگیری کند، گاهی اوقات برای رهایی از چنگال رسانه های اجتماعی به کمک تخصصی تری نیاز دارید. با این حال، اگر هنوز در مورد سوء استفاده از رسانه های اجتماعی خود یا یکی از عزیزانتان نگران هستید میتوانید از کمک یک روانشناس بهره مند شوید.

 

تصویر دکتر پریا سلطانی

پریا سلطانی

روانشناسی عمومی

تصویر دکتر فرح جعفری

فرح جعفری

روانشناسی عمومی

تصویر دکتر حانیه خوش لهجه ثابت

حانیه خوش لهجه ثابت

روانشناسی بالینی

تصویر دکتر فاطمه غواص معانی

فاطمه غواص معانی

روانشناسی بالینی

تصویر دکتر شمسی مبشری نیا

شمسی مبشری نیا

روانشناسی بالینی

تصویر دکتر سعید موسوی

سعید موسوی

روانشناسی

تصویر دکتر فهیمه نیک بخش

فهیمه نیک بخش

روانشناسی عمومی

تصویر دکتر سیمین رضاوند زایری

سیمین رضاوند زایری

روانشناسی

تصویر دکتر رقیه غلامی

رقیه غلامی

روانشناسی عمومی

تصویر دکتر محدثه قاسمی

محدثه قاسمی

روانشناسی عمومی

تصویر دکتر فاطمه فولادی

فاطمه فولادی

روانشناسی عمومی

تصویر دکتر رامینا جوینی پور

رامینا جوینی پور

روانشناسی عمومی

تصویر دکتر رویا قشقاییان

رویا قشقاییان

روانشناسی بالینی

تصویر دکتر سارا سهرابی

سارا سهرابی

روانشناسی بالینی

تصویر دکتر پیمان ونایی

پیمان ونایی

روانشناسی بالینی

تصویر دکتر سیده کبری میر بهرسی

سیده کبری میر بهرسی

روانشناسی

تصویر دکتر داوود لکی

داوود لکی

روانشناسی بالینی

تصویر دکتر سمیرا پوراکبرسجادی

سمیرا پوراکبرسجادی

روانشناسی عمومی

تصویر دکتر مهدی رجبی

مهدی رجبی

روانشناسی عمومی

تصویر دکتر رضا کاکرودی

رضا کاکرودی

روانشناسی بالینی

سوالات متداول

چگونه می‌توانم بفهمم که به شبکه‌های اجتماعی معتاد شده‌ام؟

اگر زمان زیادی را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانید، به طوری که در زندگی روزمره شما اختلال ایجاد می‌کند، و یا اگر در صورت عدم دسترسی به آنها دچار اضطراب و عصبانیت می‌شوید، ممکن است به شبکه‌های اجتماعی معتاد شده باشید.

چه راهکارهایی برای ترک اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی وجود دارد؟

محدود کردن زمان استفاده، غیرفعال کردن اعلان‌ها، حذف اپلیکیشن‌های غیرضروری، پیدا کردن جایگزین‌های سالم و درخواست کمک از متخصص از جمله راهکارهای ترک اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی هستند.

پیامدهای اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی چه هستند؟

اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی می‌تواند منجر به مشکلات سلامتی، مشکلات تحصیلی یا شغلی، مشکلات روابطی، مشکلات سلامت روان و انزوا شود.

منابع علمی این مطلب

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10149210/
  2. https://www.addictionhelp.com/social-media-addiction/warning-signs/
  3. https://www.addictioncenter.com/drugs/social-media-addiction/
  4. https://www.sandstonecare.com/blog/social-media-addiction/
  5. https://www.healthline.com/health/social-media-addiction
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3194102/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


برای دیدن نوشته هایی که دنبال آن هستید تایپ کنید.