قرص اسپیرونولاکتون که به نام های قرص اسلاکتون یا قرص آلداکتون نیز نامیده میشود، نوعی داروی دیورتیک است که باعث افزایش ادرار میگردد. این دارو همچنین یک آنتی آندروژن است، به این معنی که از عملکرد هورمون های مردانه مانند تستوسترون جلوگیری می کند.
موارد مصرف قرص اسپیرونولاکتون
داروی اسپیرونولاکتون میلیگرم برای درمان تجمع مایع در بدن (آدم) استفاده میشود، از جمله:
- نارسایی قلبی
- بیماری کبد – مسبب تجمع مایع در شکم که آسیت نامیده می شود.
- بیماری کلیوی – نشت مقادیر زیادی پروتئین به ادرار که به آن سندرم نفروتیک می گویند.
- سطوح بالای آلدوسترون (هورمون ساخته شده توسط غدد فوق کلیوی)
همچنین از این دارو میتوان برای درمان فشار خون بالا در زمانی که سایر داروها مؤثر نبودهاند استفاده کرد.
تاثیر قرص اسپیرونولاکتون بر هورمون ها
اسپیرونولاکتون یک داروی ضد هورمون مردانه (ضد آندروژن) است. گیرنده هورمون مردانه (تستوسترون و DHEAS ) را مسدود می کند و سطح آنها را کاهش می دهد. اسپیرونولاکتون در حال حاضر به عنوان هورمون درمانی برای درمان آکنه، ریزش موی منتشر در زنان و هیرسوتیسم استفاده می شود. این دارو اثر استروژنی جزئی بر روی پوست سر، مو، پوست و بدن دارد. هیرسوتیسم یا افزایش موهای زائد صورت و بدن با دوز 100 تا 200 میلی گرم در روز به مدت 2 سال با حداقل دوره های استراحت درمان می شود. اولین تغییر در موهای بدن کاهش سرعت رشد، سپس ظریف شدن موها و در نهایت کاهش مو است.
اعمال خاص داروی اسپیرونولاکتون به عنوان یک آنتی آندروژن به خوبی شناخته نشده است. به نظر می رسد که به دو شیوه عمل می کند: گیرنده آندروژن ها را در فولیکول مو و غده چربی مسدود میکند و ترشح آندروژن ها را از غده فوق کلیوی کاهش میدهد. برای بررسی اثربخشی این درمان، رشد مو در فواصل 2 تا 4 ماهه ارزیابی میشود.
اسپیرونولاکتون برای PCOS چه می کند؟
آندروژن هایی مانند تستوسترون مسئول رشد موهای صورت، قفسه سینه و شکم هستند که برخی از زنان جوان مبتلا به PCOS (سندروم تخمدان پلیکیستیک) دارند. قرص اسپیرونولاکتون با کاهش سطح آندروژن، که رشد مو را کاهش داده و آکنه را بهبود می بخشد، عمل میکند. سایر داروهای PCOS شامل متفورمین، ایزوترتینوئین، فیناستراید و سیپروترون استات میباشند.
پیشنهاد مقاله: معجزه درمان جوش با قرص راکوتان
طریقه مصرف قرص اسپیرونولاکتون برای جوش
آکنه (جوش) می تواند به اشکال مختلف ظاهر شود، از جمله:
- دانه های سر سیاه
- سرسفید
- برآمدگی های کوچک قرمز و حساس
- ندول
- ضایعات کیستیک
آکنه می تواند به علت موارد زیر ایجاد شود:
- تغییرات هورمونی در دوران بلوغ و بزرگسالی
- داروها
- مواد آرایشی
- مالش یا فشار بر روی پوست
- داشتن سابقه خانوادگی آکنه
جوش هورمونی شکل بسیار رایج آکنه است که معمولاً در زیر گونه ها، خط فک و چانه ایجاد میشود. این نوع آکنه بیشتر زنان و افراد سنین نوجوانی را مبتلا میکند. برای برخی از افراد مبتلا به آکنه هورمونی می توان از داروهای خوراکی استفاده کرد. انواع خاصی از قرص های ضد بارداری خوراکی می توانند به درمان آکنه کمک کنند. داروی خوراکی دیگری که ممکن است درباره آن شنیده باشید دارویی به نام قرص اسپیرونولاکتون است.
آکنه تا حدی با تغییر در هورمون ها، به ویژه هورمون های آندروژن، از جمله تستوسترون، ایجاد می شود. همه ما این نوع هورمونها را در بدن خود به مقدار متفاوت داریم، زیرا نقش مهمی در بلوغ و سلامت باروری دارند. مقادیر زیاد آندروژن در بدن، می تواند منجر به تولید بیش از حد سبوم (یک ماده چرب) در غدد پوست ما شود. سبوم منافذ پوست را می بندد و منجر به ایجاد جوش های سرسیاه، سرسفید و کیست می شود که به آکنه های هورمونی معروف هستند. داروی اسپیرونولاکتون با کاهش هورمون های آندروژن، باعث کاهش چربی اضافی و آکنه می شود. آکادمی پوست آمریکا بیان می کند که اسپیرونولاکتون آکنه را 50٪ تا 100٪ کاهش می دهد.
یکی از خدمات فوقالعاده سامانه از پزشک که باعث محبوبیت آن در بین بیماران و پزشکان عزیز شده است امکان دریافت ویزیت پزشک آنلاین و یا مشاوره پزشک تصویری میباشد در واقع سامانه ازپزشک با قرار دادن این خدمات ارزشمند در سامانه خود باعث شده تا در هر مکانی و هر زمانی بتوانید به راحتی از این خدمات استفاده نمائید. فقط کافی است همین الان اپ ازپزشک را نصب کرده تا از تمامی خدمات این مجموعه برخوردار شوید.
قرص اسپیرونولاکتون برای جوش
اسپیرونولاکتون معمولاً به شکل قرص در دوزهای مختلف از 25 تا 200 میلی گرم در روز تجویز می شود. پزشک درمان را معمولاً با دوز کمتر شروع میکند و به تدریج آن را در طول زمان افزایش میدهد. تحقیقات نشان دادهاند که دوز پایین 50 میلی گرم در روز برای اکثر افراد برای درمان آکنه هورمونی کافی است. افزایش خودسرانه دوز قرص اسپیرونولاکتون توصیه نمی شود.
اکثر افراد ظرف چند هفته پس از شروع درمان با اسپیرونولاکتون خوراکی، شاهد کاهش جوش ها و چربی پوست خواهند بود. اما اکثر درمانهای آکنه حداقل به سه ماه استفاده مداوم نیاز دارند تا بهبود کافی ایجاد نمایند. با شروع درمان، آکنه در عرض 2 تا 4 ماه بهبود یافته و چربی پوست کاهش می یابد. دوز داروی اسپیرونولاکتون برای آکنه در زنان 50 تا 150 میلی گرم در روز برای حداقل 1 تا 2 سال با دوره های استراحت دوره ای است تا مشخص شود که آیا دارو هنوز مورد نیاز است یا خیر.
قرص اسپیرونولاکتون و لاغری
هیچ تحقیق علمی اسپیرونولاکتون را به طور خاص برای کاهش وزن ارزیابی نکرده است. اما منطقی است که داروی اسپیرونولاکتون وزن را در برخی افراد، به خصوص آنهایی که احتباس مایعات دارند کاهش دهد. اسپیرونولاکتون به عنوان یک دیورتیک عمل می کند، به این معنی که باعث می شود بدن مایعات اضافی را دفع نماید. کاهش مایعات در بدن می تواند منجر به کاهش وزن بدن شود. مهم است به خاطر داشته باشید که این نوع کاهش وزن با دفع آب با کاهش وزن سالم به دلیل کاهش چربی بدن یا کاهش توده بدن یکسان نیست. اینها نیاز به تغذیه خوب و ورزش دارند.
کاهش وزن به دلیل کاهش مایعات ممکن است طولانی مدت نباشد. کاهش بیش از حد مایعات بدن می تواند منجر به کم آبی بدن شود. هنگامی که سطح مایعات بدن به حالت عادی بازگردد، وزن باز خواهد گشت. قرص اسپیرونولاکتون در زنانی که نفخ و تورم ناشی از سندرم پیش از قاعدگی (PMS) دارند مورد مطالعه قرار گرفته است. این قرص می تواند با کاهش احتباس مایعات باعث بهبود قابل توجهی در این علائم شود. در نتیجه، برخی از پزشکان برای زنانی که به دلیل PMS دچار نفخ و افزایش وزن می شوند، اسپیرونولاکتون تجویز میکنند.
پیشنهاد ویژه: درمان خانگی جای جوش صورت
عوارض قرص اسپیرونولاکتون در زنان
از آنجایی که اسپیرونولاکتون دارویی است که برای درمان فشار خون بالا استفاده می شود، میتواند منجر به کاهش فشار خون گردد. در صورت داشتن علائم فشار خون پایین – مانند سرگیجه یا سبکی سر – در حین مصرف اسپیرونولاکتون، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید. فشار خون بیمار قبل از شروع دارو و در ویزیت های بعدی باید بررسی گردد. قرص اسپیرونولاکتون یک داروی ادرارآور است، به این معنی که ممکن است با مصرف آن بیشتر ادرار کنید. بنابراین، مهم است که در حین مصرف این دارو هیدراته بمانید و در زمان های کم آبی قابل توجه (مانند تمرینات سنگین ورزشی یا سایر دوره های فعالیت بدنی شدید) آن را متوقف کنید.
علایم کم آبی شدید بدن عبارتند از:
- تشنگی بیش از حد
- کاهش ادرار
- ادرار تیره رنگ
- گیجی
این دارو همچنین با یک برچسب هشدار در مورد ارتباط احتمالی با سرطان سینه همراه است. اما این هشدار بر اساس مطالعات حیوانی و با دوزهای بسیار بالای اسپیرونولاکتون داده شده است. تحقیقات بیشتری برای درک هرگونه خطر سرطان سینه مرتبط با قرص اسپیرونولاکتون مورد نیاز میباشد.
سایر عوارض جانبی عبارتند از:
- حساس شدن و بزرگ شدن سینه
- خستگی
- سردرد
- پریودهای نامنظم
- کاهش میل جنسی
- اسهال
- گرفتگی معده
- حالت تهوع
- استفراغ
- سرگیجه
- بثورات پوستی
- گرفتگی عضلات پا
- سطوح بالای پتاسیم
چه کسانی نباید اسپیرونولاکتون مصرف کنند؟
افرادی که باردار هستند و یا قصد بارداری یا شیردهی دارند، نباید قرص اسپیرونولاکتون را به دلیل خطر نقایص مادرزادی جدی مصرف کنند. به افرادی که ممکن است باردار شوند به شدت توصیه می شود در حین مصرف اسپیرونولاکتون از روش های مطمئن پیشگیری از بارداری استفاده نمایند. از آنجایی که برخی از قرصهای ضدبارداری خوراکی، آکنه را نیز درمان میکنند، ممکن است پزشک متخصص پوست و مو شما استفاده از اسپیرونولاکتون و قرصهای ضدبارداری خوراکی را با هم به عنوان یک درمان بسیار مؤثر برای آکنه و در عین حال جلوگیری از بارداری توصیه نماید.
شکیبا کلاه دوز
داروساز
محمد مهدی عمرانپور
داروساز
سید مهرداد مصطفوی پور
داروساز
افشین وکالتی
داروساز
زهرا زینلی
داروساز
محمد زارعی
داروساز
ایمان جلالی عراقی
داروساز
رضوان حلاج
داروساز